در سالهای اخیر، با بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، وضعیت حقوق بشر بهویژه حقوق زنان به شکل قابلتوجهی دچار تنزل شده است. یکی از وقایع دردناک و تکاندهنده در این زمینه، ماجرای آزار و اذیت و بازداشت کارکنان زن سازمان ملل متحد (UNAMA) در افغانستان است که نه تنها امنیت شغلی آنان را به خطر انداخته بلکه زندگی شخصیشان را نیز تحت تأثیر شدید قرار داده است.
لیلا، یک زن افغان که سالها برای سازمان ملل در کابل کار میکرد، از جمله این افراد بود. او مسیول بخش آموزش و توانمندسازی زنان بود و در دورهای که طالبان دوباره کنترل شهرها را در دست گرفتند، هنوز به انجام وظایف خود ادامه میداد. اما فضای کاری به شدت امنیتی و پر از تهدید شده بود.
یک روز صبح سرد زمستانی، هنگامی که لیلا همراه دو همکار زن دیگرش از دفتر سازمان ملل بیرون میآمدند، ناگهان گروهی از طالبان مسلح جلوی راهشان را گرفتند. طالبان آنها را به بهانه “برخورد نامناسب با قوانین اسلامی” بازداشت کردند. در حالی که زنان هیچگونه تخلفی نکرده بودند و فقط مشغول انجام مسیولیتهای کاری خود بودند، به زور سوار ماشینهای طالبان شدند و به مکان نامعلومی منتقل شدند.
در محل بازداشت، طالبان به آنها اجازه تماس با خانواده یا وکیل ندادند. لیلا در حالی که میخواست به مسیولان سازمان ملل اطلاع دهد، تحت فشارهای روانی شدیدی قرار گرفت. بازجویان طالبان او و همکارانش را به اتهام جاسوسی و تلاش برای تضعیف نظام اسلامی متهم کردند. تهدید به شکنجه و زندان طولانیمدت فضای بازجویی را پر کرده بود.
یکی از همکاران لیلا به نام نسرین به خاطر ترس و فشار شدید، دچار حمله عصبی شد و نیاز به مراقبت پزشکی فوری داشت. اما طالبان به هیچ عنوان اجازه درمان او را ندادند.
خبر بازداشت و آزار این کارکنان زن سازمان ملل، به سرعت توسط دفتر سازمان ملل منتشر شد و واکنشهای گسترده بینالمللی را به دنبال داشت. سازمان ملل متحد و چندین نهاد حقوق بشری خواستار آزادی فوری این زنان شدند و از طالبان خواستند که به حقوق بشر و قوانین بینالمللی احترام بگذارند.
سخنگوی سازمان ملل اعلام کرد: «این اقدام طالبان نقض آشکار حقوق بشر و تهدیدی جدی برای حضور و فعالیتهای بشردوستانه در افغانستان است.» همچنین، شورای امنیت سازمان ملل این موضوع را در جلسات خود مطرح کرد و تأکید نمود که چنین رفتارهایی باید متوقف شود.
لیلا و همکارانش پس از چند روز بازداشت، با فشارهای گسترده جهانی آزاد شدند، اما تجربه تلخ آن روزها، زندگیشان را برای همیشه تغییر داد. آنها از سوی طالبان تهدید شدند که در صورت ادامه کار خود با سازمان ملل، مجدداً هدف بازداشت و آزار قرار خواهند گرفت.
این ماجرا همچنین باعث شد بسیاری از زنان افغان که قصد فعالیت در بخشهای دولتی و سازمانهای بینالمللی را داشتند، به دلیل ترس و ناامنی از ادامه فعالیت منصرف شوند یا مخفیانه کار کنند. در نتیجه، حضور زنان در عرصههای مهم اجتماعی و سیاسی به شدت کاهش یافته و این مسیله به روند نزولی حقوق زنان دامن زده است.
ماجرای آزار و اذیت کارکنان زن سازمان ملل توسط طالبان تنها یک نمونه از نقض حقوق زنان در افغانستان است. این رفتارها نه تنها با قوانین بینالمللی حقوق بشر در تضاد است، بلکه آینده بسیاری از زنان و دختران افغان را در خطر قرار داده است. حفظ امنیت و آزادی زنان، و حمایت از فعالان حقوق بشر در افغانستان، از مهمترین موضوعاتی است که جامعه جهانی باید به آن توجه ویژه داشته باشد.
Leave a Reply