عید قربان یکی از بزرگترین اعیاد مسلمانان در سراسر جهان است؛ روزی برای عبادت، قربانی، دیدارهای خانوادگی و تقسیم شادی با نیازمندان. اما در افغانستان، این روز پرشکوه اسلامی برای بسیاری از مردم نه تنها شادی نمیآورد، بلکه تلخترین زخمهای زندگیشان را دوباره باز میکند.
در حالی که در بسیاری از کشورهای اسلامی، خانوادهها گوسفند یا گاوی قربانی میکنند و گوشت آن را بین دیگران تقسیم میکنند، در افغانستان میلیونها خانواده حتی توان خرید نان روزمره را ندارند، چه برسد به قربانی. قیمتهای سرسامآور، نبود درآمد ثابت و بیکاری گسترده باعث شده عید قربان برای مردم فقیر نه روز گوشت، بلکه روز حسرت باشد.
عید قربان برای کودکان، نمادی از لباس نو، بازی، و شیرینی است. اما برای کودکان افغان، این روز غالباً با پاهای برهنه، لباسهای کهنه و نگاههای منتظر به ویترین مغازهها میگذرد. کودکی که باید بخندد، امروز با چشمان گرسنه و غمگین کنار خیابان نشسته و منتظر است کسی دستی مهربان به سویش دراز کند.
در معنای عید قربان، یاد قربانی حضرت ابراهیم و تسلیم در برابر فرمان خداوند نهفته است. اما در افغانستان، هر روز قربانگاهی است که در آن انسانهای بیگناه قربانی خشونت، انفجار، تروریسم و سیاستهای نابخردانه میشوند. عید قربان گاهی به روز خاکسپاری تبدیل میشود، نه جشن.
میلیونها افغان در کشورهای همسایه یا دور از وطن به عنوان مهاجر زندگی میکنند. برای آنان، عید قربان یعنی دوری از پدر و مادر، حسرت دیدار، نبود مسجد محله، و محرومیت از سنتهای گرم بومی. آنها قربانیان خاموش جنگهایی هستند که پایان ندارند.
با همه این دردها، مردم افغانستان هنوز هم به عید قربان به عنوان روزی الهی نگاه میکنند. نماز عید، کمک به فقرا، دعا برای صلح و دیدارهای ساده اما پر از عشق خانوادگی، هنوز در گوشههایی از این سرزمین جریان دارد. همین باور است که مردم را زنده نگه داشته است، حتی اگر بر سر سفرهشان چیزی نباشد.
عید قربان در افغانستان، آینهای از رنج و مقاومت است. روزی که تلخی فقر و غربت با نور ایمان ترکیب میشود. این عید برای مردم افغانستان نه فقط روزی مذهبی، بلکه نشانهای است از تلاش برای ایستادن، با امید به آنکه شاید روزی، عید واقعاً روز خوشی شود.
Leave a Reply